Giáo án Giáo dục địa phương 3 - Tuần 31: Tìm hiểu các tác phẩm của nhà văn, nhà thơ tiêu biểu - Năm học 2023-2024 - Phạm Đình Huân

 Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Ngày soạn: 14/4/2024 
TUẦN 31 : GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG
 TÌM HIỂU CÁC TÁC PHẨM CỦA NHÀ VĂN, NHÀ THƠ TIÊU BIỂU
 A. Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :
 - Hiểu biết thêm về các tg văn học ở địa phương và các tác phẩm văn học 
 viết về địa phương trước 1975 .
 - Biết đầu biết thẩm bình và biết được công dụng tuyển chọn tác phẩm 
 văn học .
 1. Kiến Thức : 
 - Cách tìm hiểu về các nhà văn , nhà thơ ở địa phương .
 - Cách tìm hiểu về tác phẩm thơ văn viết về địa phương .
 2. Kĩ năng :
 - Sưu tầm , tuyển chọn tài liệu văn thơ viết về địa phương .
 - Đọc – hiểu và thẩm bình thơ văn viết về địa phương .
 - Biết cách thống kê tài liệu , thơ văn viết về địa phương .
 3. Thái độ : Có thái độ trân trọng các tác phẩm thơ văn của các nhà văn , 
 nhà thơ ở địa phương .
 B. Chuẩn bị : 
 - Giáo Viên : Giáo án , Sách ngữ văn địa phương 
 - Học Sinh : Tài liệu ngữ văn địa phương , tìm hiểu tác giả , tác phẩm 
 C. Tiến trình lên lớp : 
 Hoạt động 1 : Khởi động
 - Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs
 - Phương pháp: Thuyết trình
 1. Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
 2.Kiểm tra bài cũ : GV kiểm tra sự chuẩn bị của h/s
 3. Bài mới : GV giới thiệu sơ lược về chương trình địa phương phần văn .
 Hoạt động 2: II. Đọc các bài thơ, bài văn
 Mục tiêu: HS nắm được một số tác phẩm và 1. Học sinh đọc
 đôi nét về nội dung , nghệ thuật
 Phương pháp: Đọc sáng tạo, thảo luận
 GV g ọi h/s đọc bài thơ, bài văn đã sưu tầm 2. Nội dung, nghệ thuật
 GV chia nhóm thảo luận các tác phẩm đã 
 sưu tầm
 Gửi hương cho gió Bài ca ngất ngưỡng
 Xuân Diệu
 Biết bao hoa đẹp trong rừng thẳm Nguyễn Công Trứ
 Đem gửi hương cho gió phụ phàng!
 Mất một đời thơm trong kẽ núi Vũ trụ nội mạc phi phận sự,
 Không người du tử đến nhằm hang! Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng.
 Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông,
 Hoa ngỡ đem hương gửi gió Kiều, Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.
 Là truyền tin thắm gọi tình yêu. Lúc bình Tây, cờ đại tướng,
 Song le hoa đợi càng thêm tủi Có khi về Phủ doãn Thừa Thiện
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Gió mặc hồn hương nhạt với chiều. Đô môn giải tổ chi niên,
 Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngượng
 Tản mác phương ngàn lạc gió câm, Kìa núi nọ phau phau mây trắng,
 Dưới rừng hương đẹp chẳng tri âm; Tay kiếm cung mà nên dạng từ bị
 Tên rừng hoa đẹp rơi trên đá, Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì,
 Lặng lẽ hoàng hôn phủ bước thầm. Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.
 Được mất dương dương người tái thượng,
 Khen chê phơi phới ngọn đông phong.
 Tình yêu muôn thuở vẫn là hương;
 Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng,
 Biết mấy dòng thơm mở giữa đường
 Không Phật, không tiên, không vướng tục.
 Đã mất tình yêu trong gió rủi Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú,
 Không người thấu rõ đến nguồn hương! Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung.
 Trong triều ai ngất ngưởng như ông !
 Thiên hạ vô tình nhận ước mơ
 Nhận rồi không hiểu mộng và thơ...
 Người si muôn kiếp là hoa núi,
 Uổng nhuỵ lòng tươi tặng khách hờ..
 Đồng chí của Chính Hữu là một bài thơ 
 hay trong kháng chiến chống Pháp, ra đời 
 Đồng chí năm 1948 tại chiến khu Việt Bắc. Vẻ đẹp 
 Chính Hữu của bài thơ gắn liền với hình tượng giản 
 Quê hương anh nước mặn đồng chua 
 Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá dị mà cao cả của người chiến sĩ vệ quốc 
 Anh với tôi đôi người xa lạ xuất thân từ nông dân, có sức chinh phục 
 Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau. trái tim của bạn đọc nhiều thế hệ.
 Súng bên súng, đầu sát bên đầu 
 Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ 
 Đồng chí! 
 Ruộng nương anh gửi bạn thân cày 
 Gian nhà không mặc kệ gió lung lay 
 Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính. 
 Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh, 
 Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi. 
 Áo anh rách vai 
 Quần tôi có vài mảnh vá 
 Miệng cười buốt giá 
 Chân không giày 
 Thương nhau tay nắm lấy bàn tay! 
 Đêm nay rừng hoang sương muối 
 Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới 
 Đầu súng trăng treo.
 Bài ca ngất ngưỡng
 * Nội dung:
 Nghĩa thực của từ “ngất ngưởng” là : Trạng thái của một đồ vật có chiều cao 
 trong tư thế ngả nghiêng, không vững chắc, lúc lắc, chông chênh, gây khó 
 chịu cho mọi người )
 “Ngất ngưởng” chính là sự ngang tàng, phá cách, phá vỡ khuôn mẫu hành vi 
 “khắc kỉ, phục lễ” của nhà nho để hình thành một lối sống thật hơn, dám 
 khẳng định chính mình, khẳng định bản lĩnh cá nhân bắt nguồn từ ý thức về 
 tài năng và nhân cách của bản thân.
 => Đó chính là nội dung xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, làm nổi bật cá tính 
 con người ông.
 Trên cơ sở ý thức về tài năng và nhân cách cảu bản thân, NCT trong “bài ca 
 ngất ngưởng” đã phô trương, khoe sự ngang tàng, sự phá cách trong lối sống 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 của ông, lối sống ít phù hợp với khuôn khổ của đạo Nho. Ngất ngưởng chính 
 là sự ngang tàng, phá cách, phá vỡ khuôn mẫu hành vi “khắc kỉ, phục lễ” 
 của nhà nho để hình thành một lối sống, thật hơn, dám là chính mình, dám 
 khẳng định bản lĩnh cá nhân 
 Ngất ngưởng đối lập với lễ, danh giáo.
 * Nghệ thuật: Hệ thống từ Hán Việt uy nghiêm trang trọng, âm điệu nhịp 
 nhàng, khẳng định tài năng lỗi lạc, địa vị xã hội vẻ vang, xứng đáng và nhiều 
 điệp ngữ một con người xuất chúng.
 Hoạt động 3: GV tổng kết tiết học
 - GV nhận xét ưu điểm, khuyết điểm kết quả bài tập của h/s
 Họat Động 4 : Củng cố – Dặn dò 
 ? Những nét chính về tác giả
 - Học thuộc các bài thơ trên.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân