Giáo án Tự nhiên xã hội 3 - Tuần 26, Chủ đề 5: Con người và sức khỏe - Bài 17: Cơ quan thần kinh (Tiết 2+3) - Năm học 2022-2023 - Phạm Đình Huân

 Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Ngày soạn: 12/3/2023
TUẦN 26
 TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
 CHỦ ĐỀ 5: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
 Bài 17: CƠ QUAN THẦN KINH(Tiết 2) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
- Trình bày được chức năng của cơ quan thần kinh, cụ thể là tủy sống.
 - Trình bày được một số việc cần làm và cần tránh để bảo vệ, giữ gìn cơ quan 
thần kinh.
 - Nhận biết được chức năng của cơ quan thần kinh qua phản ứng của cơ thể.
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để 
hoàn thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong 
các hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Có ý thức cao để bảo vệ cơ quan thần kinh của mình và 
nhắc nhở mọi người xung quanh mình phải bảo vệ cơ quan thần kinh.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1. Khởi động:
- Mục tiêu: 
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Kiểm tra kiến thức đã học của học sinh ở bài trước.
- Cách tiến hành:
- GV nêu câu hỏi: 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
+Nêu các bộ phận của cơ quan thần kinh? - HS lắng nghe và trả lời 
+Não được bảo vệ bởi bộ phận nào?
+Tủy sống nằm ở đâu? 
- GV Nhận xét, tuyên dương.
- GV dẫn dắt vào bài mới: Vì sao các em có phản 
ứng khi sờ vào vật nóng hoặc lạnh? Hôm nay cô 
cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu qua bài học: Cơ 
quan thần kinh(tiết 2).
2. Khám phá:
- Mục tiêu:
+ Trình bày được chức năng của cơ quan thần kinh, cụ thể là tủy sống.
 +Trình bày được một số việc cần làm để bảo vệ, giữ gìn cơ quan thần kinh.
 + Nhận biết được chức năng của cơ quan thần kinh qua phản ứng của cơ thể.
+ Nêu được các việc làm để bảo vệ cơ quan thần kinh như não, tủy sống và các dây 
thần kinh.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 4. Tìm hiểu chức năng của tủy sống. 
(làm việc nhóm 4)
- GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
- GV chia sẻ bức tranh 1 và 2 trang 95và nêu câu - Cả lớp quan sát tranh và trả lời 
hỏi. 2 câu hỏi:
Em phản ứng thế nào nếu: +Khi tay ta chạm vào vật nóng 
+ Tay ta chạm vào vật nóng ? lập tức rụt lại. 
*Phản ứng của cơ thể khi gặp kích thích từ bên 
ngoài như:
+Giật mình khi nghe tiếng động mạnh.
+Chớp mắt khi bụi bay vào mắt.
+ Trời nóng thì ta đỗ mồ hôi.
+ Trời lạnh thì ta nổi da gà. +Tủy sống đã điều khiển chúng 
+ Bộ phận nào của cơ quan thần kinh đã điều ta có những phản ứng trên.
khiển tay ta rụt lại khi chạm vào vật nóng, giật 
mình khi nghe tiếng động mạnh, chớp mắt khi bụi 
bay vào mắt, trời nóng thì đỗ mồ hôi. Trời lạnh 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
thì nổi da gà? ? +Hiện tượng trên được gọi là 
+Các hiện tượng trên được gọi là gì? phản xạ. 
 +Hắt hơi khi ngửi hạt tiêu, hắt 
+Nêu 1 vài ví dụ về những phản xạ thường gặp hơi khi bị lạnh, rùng mình khi bị 
trong đời sống ? lạnh, ăn chanh chua, ngồi vào 
-Làm việc cả lớp. vật cộm,...
 - Lớp nhận xét.
- GV nhận xét. - HS lắng nghe và đọc lại.
- GV chốt HĐ1 và mời HS đọc lại:
Kết luận:Trong cuộc sống, khi gặp một kích thích 
bất ngờ từ bên ngoài, cơ thể tự động phản ứng lại 
rất nhanh. Những phản ứng như thế được gọi là 
phản xạ. Tủy sống là trung ương thần kinh điều 
khiển phản xạ này. Ví dụ: Nghe tiếng động mạnh 
bất ngờ ta thường giật mình và quay người về 
phía phát ra tiếng động; con ruồi bay qua mắt ta 
nhắm mắt lại; ...
Hoạt động 5. Tìm hiểu những việc cần tránh và 
cần làm để không làm tổn thương cơ quan 
thần kinh về thể chất (làm việc nhóm 2)
- GV mời HS đọc yêu cầu đề bài.
 - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
- GV chia sẻ bức tranh 1, 2, 3 trang 96 và nêu câu 
 - Học sinh chia nhóm 2, đọc yêu 
hỏi.
 cầu bài và tiến hành thảo luận.
 +Nên làm: tập thể dục vừa sức, 
+Chúng ta nên và không nên làm gì để không làm đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên 
chấn thương não, tủy sống và các dây thần kinh? xe máy, mô tô, ,...
 +Không nên: mang vác nặng 
 không phù hợp với lứa tuổi, 
 chơi rượt đuổi nhau, chơi các 
 trò chơi có hoạt động mạnh, , ...
- GV mời các nhóm khác nhận xét. - Đại diện các nhóm trình bày.
- GV nhận xét chung, tuyên dương. - Đại diện các nhóm nhận xét.
-Kết luận: Nhớ giữ gìn an toàn trong các hoạt - Lắng nghe rút kinh nghiệm.
động vui chơi, học tập tránh làm tổn thương các -HS nhắc lại kết luận của GV.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
dây thần kinh, não và tủy sống.
3.Luyện tập: 
- Mục tiêu:Biết các hoạt động phản xạ của con người do bộ phận nào của cơ quan 
thần kinh điều khiển?
- Cách tiến hành:
-Yêu cầu HS đánh dấu X vào ô phù hợp trong -HS đọc đề bài.
bảng sau:
-Chia nhóm 4 thảo luận. -HS thực hiện theo yêu cầu.
 Hoạt động Do tủy sống điều Do não điều khiển Hoạt động Do tủy sống Do não điều 
 điều khiển khiển
 khiển Múa, hát x
 Múa, hát Giật mình khi x
 nghe tiếng 
 Giật mình khi động mạnh
 nghe tiếng động Chớp mắt khi x
 mạnh có vật chạm 
 Chớp mắt khi có vào
 Chơi trò chơi x
 vật chạm vào
 Chạm vào vật x
 Chơi trò chơi nóng rụt tay 
 lại
 Chạm vào vật Khi đi qua x
 nóng rụt tay lại đường thấy 
 Khi đi qua đèn đỏ thì 
 đường thấy đèn dừng lại.
 Phát biểu ý x
 đỏ thì dừng lại. kiến trong giờ 
 Phát biểu ý kiến học.
 trong giờ học.
-GV nhận xét. Tuyên dương. -HS nhận xét, bổ sung.
4. Vận dụng.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
+ Rèn luyện phản ứng nhanh.
- Cách tiến hành:
Chơi trò chơi: Chanh-chua-cua-cắp.
- GV mời HS đọc yêu cầu đề bài.
- GV nêu yêu cầu và cách chơi: - 1 HS đọc yêu cầu bài.
+Người chơi đứng thành vòng tròn, tay phải cụm 
lại đặt vào lòng bàn tay của người bên cạnh.
+Quản trò hô: “Chanh”, mọi người hô: “chua”. 
Lúc này tay trái và tay phải vẫn để nguyên, nếu 
tay ai nắm vào hoặc rút ra sẽ bị thua.
+Quản trò hô: “cua”, mọi người đáp lại: “cắp”, 
tay trái nắm tay phải của người bên cạnh. - Học sinh chia nhóm chơi.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - Các nhóm nhận xét.
-Nhận xét tiết học.
 -----------------------------------------------------------------------
 TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
 CHỦ ĐỀ 5: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
 Bài 17: CƠ QUAN THẦN KINH(Tiết 3) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
- Biết các hoạt động có lợi cho cơ quan thần kinh trong đời sống hằng ngày.
 - Trình bày được một số việc cần làm và cần tránh để bảo vệ, giữ gìn cơ quan 
thần kinh để bảo vệ sức khỏe tinh thần
 - Nêu được một số ví dụ các mối quan hệ có ảnh hưởng đến tinh thần.
 - Xây dựng và thực hiện được thời gian biểu phù hợp để có thói quen học tập, vui 
chơi, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ và ngủ đủ giấc.
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để 
hoàn thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong 
các hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Có ý thức cao để bảo vệ cơ quan thần kinh của mình và 
nhắc nhở mọi người xung quanh mình phải bảo vệ cơ quan thần kinh.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1. Khởi động:
- Mục tiêu: 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Kiểm tra kiến thức đã học của học sinh ở bài trước.
- Cách tiến hành:
- GV nêu câu hỏi: 
+Nêu những việc nên và không nên làm để giữ - HS lắng nghe và trả lời 
gìn và bảo vệ cơ quan thần kinh?
+Nêu chức năng của tủy sống?
+Các phản ứng giật mình, ứa nước miếng, đỗ mồ 
hôi, nổi da gà,... Do cơ quan nào của cơ thể điều 
khiển? 
+Các phản ứng đó gọi là gì?
- GV Nhận xét, tuyên dương.
- GV dẫn dắt vào bài mới: Vì sao các em có phản 
ứng khi sờ vào vật nóng hoặc lạnh? Hôm nay cô 
cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu qua bài học: Cơ 
quan thần kinh(tiết 2).
2. Khám phá:
- Mục tiêu:
+ Biết các hoạt động có lợi cho cơ quan thần kinh trong đời sống hằng ngày.
+Trình bày được một số việc cần làm và cần tránh để bảo vệ, giữ gìn cơ quan thần 
kinh để bảo vệ sức khỏe tinh thần
+ Nêu được một số ví dụ các mối quan hệ có ảnh hưởng đến tinh thần.
+ Xây dựng và thực hiện được thời gian biểu phù hợp để có thói quen học tập, vui 
chơi, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ và ngủ đủ giấc.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 6. Tìm hiểu những việc cần tránh và 
cần làm để không làm tổn thương cơ quan 
thần kinh về tinh thần (làm việc nhóm 2)
 - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
- GV mời HS đọc yêu cầu đề bài.
 - Học sinh chia nhóm 2, đọc yêu 
- GV gợi ý một số ví dụ về mối quan hệ với gia 
 cầu bài và tiến hành thảo luận.
đình hoặc bạn bè có ảnh hưởng tốt hoặc xấu đến 
trạng thái cảm xúc hoặc sức khỏe tinh thần của 
mỗi người: bất hòa, cãi nhau, hạnh phúc, vui vẻ +Vui vẻ: có lợi đối với cơ quan 
+Theo em trạng thái cảm xúc nào dưới đây có lợi thần kinh.
hoặc có hại đối với cơ quan thần kinh? +Sợ hãi, bực tức, lo lắng: có hại 
 Vui vẻ, sợ hãi, bực tức, lo lắng đối với cơ quan thần kinh.
-GV: 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
+Cảm xúc như sợ hãi, lo lắng, bực tức, căng - Lắng nghe rút kinh nghiệm.
thẳng kéo dài gây mất ngủ, mất tập trung trong -HS nhắc lại kết luận của GV.
giờ học, suy giảm trí nhớ.
+Những người sống vui vẻ, lạc quan giúp cơ thể 
khỏe mạnh, tăng cường khả năng chống được 
bệnh tật, tăng cường trí nhớ, tập trung học tập,...
+Theo các nhà khoa học: Khi cười, các tín hiệu về 
phản xạ cười sẽ truyền đến não khiến ta cảm thấy 
vui vẻ. Những cảm xúc tích cực trên khuôn mặt 
khi cười cũng giúp những người xung quanh ta 
cảm thấy thoải mái, dễ chịu. -HS lắng nghe và tiếp thu.
-GV chuyển ý: Tuy nhiên trong cuộc sống lúc nào 
cũng thuận lợi, ai cũng có những khó khăn phải 
giải quyết. Vậy khi gặp chuyện buồn hoặc lo lắng 
chúng ta có cách ứng xử như thế nào? Các em tìm -HS quan sát và đọc yêu cầu đề 
hiểu ở hoạt động tiếp theo. bài.
-Yêu cầu HS quan sát tranh 1,2,3,4 trang 97 SGK -Chia nhóm thảo luận
và thảo luận các câu hỏi sau:
+Em hãy nhận xét cách cư xử khi buồn hoặc lo 
lắng của mỗi bạn trong hình dưới đây.
+Nếu gặp chuyện buồn, em xử lí như thế nào? Vì 
sao?
 -Đại diện nhóm trình bày kết 
 quả thảo luận.
 +Hình 1: Bạn trong tranh đang 
-Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận. buồn nhưng ngồi chịu đựng một 
 mình. Nếu gặp chuyện buồn 
 như bạn em sẽ chia sẻ với người 
 thân hoặc người đáng tin cậy để 
 được họ giúp đỡ.
 +Hình 2: Một bạn nữ đang gặp 
 chuyện buồn và đang chia sẻ 
 với bạn của mình. Nếu gặp 
 chuyện buồn em cũng sẽ tâm sự, 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 chia sẻ với bạn bè hoặc người 
 thân để tìm sự giúp đỡ từ họ.
 +Một bạn nam đang gặp chuyện 
 buồn và chia sẻ với thầy giáo. 
 Nếu em gặp chuyện buồn em 
 cũng sẽ làm giống bạn giúp cho 
 cơ quan thần kinh thoải mái 
 hơn.
 +Hình 4: Bạn nữ trong tranh 
 gặp chuyện buồn nhưng vẫn giữ 
 bình tĩnh để tìm cách giải quyết, 
 nghĩ đến những điều tốt đẹp để 
 cơ quan thần kinh bớt căng 
 thẳng.
-GV nhận xét. Tuyên dương. -HS nhận xét, bổ sung.
-GV kết luận: Những cảm xúc vui buồn, lo lắng, -HS lắng nghe và nhắc lại.
căng thẳng đều ảnh hưởng đến cơ quan thần 
kinh. Để bảo vệ cơ quan thần kinh, duy trì được 
sức khỏe tinh thần, chúng ta cần tập thói quen suy 
nghĩ và hành động tích cực như tự tin, yêu 
thương, đoàn kết,...Khi gặp điều gì lo lắng, buồn 
phiền, chúng ta có thể sẻ chia với những người tin 
cậy để được giúp đỡ.
3. Luyện tập.
- Mục tiêu:
+ Nêu được một số hoạt động có lợi cho cơ quan thần kinh trong đời sống hằng 
ngày.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 7: Xác định hoạt động có lợi đối với 
cơ quan thần kinh
- GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 HS đọc yêu cầu bài.
-Yêu cầu HS quan sát hình 1,2,3,4 trang 98 SGK -HS thực hiện theo yêu cầu của 
và hãy chia sẻ về ích lợi của mỗi hoạt động trong GV.
các hình dưới đây đối với cơ quan thần kinh.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 -Đại diện một số cặp trình bày 
 kết quả với cả lớp:
 +Tranh 1: Chơi bóng là hoạt 
 động có lợi đối với cơ quan thần 
 kinh giúp thần kinh thư giãn, 
 bớt căng thẳng, cải thiện chức 
-Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận năng nhận thức của não.
 +Tranh 2: Ngủ là lúc cơ quan 
 thần kinh được nghỉ ngơi.
 +Tranh 3: Vẽ tranh giúp não 
 kích thích, hoạt động tích cực, 
 giúp tăng cường trí nhớ và tư 
 duy sáng tạo.
 +Tranh 4: Xem văn nghệ giúp 
 thư giãn, thần kinh bớt căng 
 thẳng, giải trí.
 - Học sinh nhận xét, bổ sung bài 
 học.
-GV nhận xét. Tuyên dương.
+Yêu cầu HS kể thêm một số hoạt động có lợi đối 
với cơ quan thần kinh.
4. Vận dụng:
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Xây dựng và thực hiện được thời gian biểu phù hợp để có thói quen học tập, vui 
chơi, ăn uống khoa học, điều độ và ngủ đủ giấc.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 8: Thực hành lập thời gian biểu 
-Yêu cầu HS đọc thời gian biểu có trong SGK -HS thực hiện theo yêu cầu của 
trang 98. GV.
Bước 1: Hướng dẫn cả lớp. -HS lắng nghe
-GV: Thời gian biểu là một bảng trong đó có các 
mục thời gian bao gồm các buổi trong ngày và 
các giờ trong từng buổi. Công việc và hoạt động 
của cá nhân cần phải làm trong một ngày từ việc 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
ngủ dậy, làm vệ sinh cá nhân, ăn uống, đi học, 
học bài, vui chơi, làm việc, giúp đỡ gia đình.
Bước 2: Làm việc cá nhân. -HS thực hành lập thời gian biểu 
 cá nhân hàng ngày của mình.
Bước 3: Làm việc theo cặp. -HS kể và viết vào thời gian 
 biểu cá nhân theo mẫu SGK.
 - Từng cặp HS trao đổi thời gian 
 biểu của mình với bạn ngồi bên 
 cạnh và góp ý cho nhau để hoàn 
 thiện.
Bước 4: Làm việc cả lớp. 
-Gọi một số HS lên giới thiệu thời gian biểu của 
 - 3 em lên giới thiệu.
mình trước lớp. 
+H? Tại sao chúng ta phải lập thời gian biểu ? +Lập thời gian biểu để làm việc, 
 học tập và nghỉ ngơi khoa học, 
 đúng giờ giấc.
+H? Sinh hoạt và học tập theo thời gian biểu có 
 +Sinh hoạt và học tập theo thời 
lợi gì ?
 gian biểu có lợi giúp chúng ta 
 sinh hoạt và làm việc một cách 
 khoa học. Vừa bảo vệ được cơ 
 quan thần kinh vừa giúp nâng 
-GV:Thời gian biểu giúp chúng ta sắp xếp thời cao hiệu quả công việc học tập.
gian học tập và nghỉ ngơi hợp lí. Các em cần thực -HS lắng nghe và nhắc lại.
hiện đúng theo thời gian biểu đã lập, phải biết tận 
dụng thời gian học tập sao cho tốt nhất. Học tập, 
nghỉ ngơi hợp lí giúp bảo vệ tốt cơ quan thần 
kinh.
-Nhận xét, củng cố bài học.
 -----------------------------------------------------------------------
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân