1 KIẾN THỨC CƠ BẢN MÔN CÔNG NGHỆ 3 Phần Một: Công nghệ và đời sống Bài 1: Tự nhiên và công nghệ - Sản phẩm công nghệ: + là sản phẩm do con người làm ra để phục vụ cuộc sống. + ví dụ: Ti vi, tủ lạnh, máy giặt, xe đap, xe máy, . - Đối tượng tự nhiên: + Không phải do con người làm ra mà có sẵn trong tự nhiên. + ví dụ: động vật, thực vật, đất, nước, không khí, - Tác dụng của một số sản phẩm công nghệ trong gia đình: dùng để phục vụ các nhu cầu ăn, mặc, nghỉ ngơi và giải trí của con người. - Làm mát căn phòng: quạt điện, điều hoà, - Chiếu sáng căn phòng: đèn điện, đèn học, - Cất giữ và bảo quản thức ăn: tủ lạnh - Chiếu những bộ phim hay: ti vi - Làm nóng thức ăn: lò vi sóng, lò nướng, Bài 2: Sử dụng đèn học 1. Tác dụng của đèn học - Đèn học cung cấp ánh sáng hỗ trợ việc học tập, giúp bảo vệ mắt. Đèn học có nhiều kiểu dáng, màu sắc đa dạng. 2. Một số bộ phận chính của đèn học: có 6 bộ phận - Bóng đèn: Phát ra ánh sáng - Chụp đèn: Bảo vệ bóng đèn, tập trung ánh sáng và chống mỏi mắt. - Thân đèn: Điều chỉnh hướng chiếu sáng của đèn. - Đế đèn: Giữ cho đèn đứng vững - Công tắc: Bật và tắt đèn - Dây nguồn: Nối đèn với nguồn điện 3. Các bước sử dụng đèn học Bước 1: Đặt đèn ở vị trí phù hợp Bước 2: Bật đèn Bước 3: Điều chỉnh độ cao, độ sáng và hướng chiếu sáng của đèn. Bước 4: Tắt đèn khi không sử dụng. Bài 3: Sử dụng quạt điện 1.Tác dụng của quạt điện - Quạt điện tạo ra gió, giúp làm mát. Quạt điện có nhiều loại với nhiều kiểu dáng khác nhau. 2. Một số bộ phận chính của quạt điện: có 8 bộ phận - Hộp động cơ: Chứa động cơ của quạt 2 - Cánh quạt: Tạo ra gió - Thân quạt: Đỡ động cơ và cánh quạt, có thể điều chỉnh độ cao của quạt. - Đế quạt: Giữ cho quạt đứng vững. - Lồng quạt: Bảo vệ cánh quạt và an toàn cho người sử dụng. - Tuốc – năng ( Bộ phận điều khiển): Thay đổi hướng gió. - Các nút điều khiển (bộ phận điều khiển): Bật, tắt và điều chỉnh tốc độ quay của cánh quạt. - Dây nguồn: Nối quạt với nguồn điện 3. Các bước sử dụng quạt điện Bước 1: Đặt quạt trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn. Bước 2: Bật quạt và chọn tốc độ quay của cánh quạt Bước 3: Điều chỉnh hướng gió. Bước 4: Tắt quạt khi không sử dụng. Bài 4: Sử dụng máy thu thanh 1.Tác dụng của máy thu thanh - Máy thu thanh (còn gọi là Ra đi ô) dùng để nghe các chương trình phát thanh. Nội dung chương trình phát thanh thường là: tin tức, thông tin giải trí và một số chương trình giáo dục. 2. Mối quan hệ giữa đài phát thanh và máy thu thanh - Đài phát thanh là nơi sản xuất các chương trình phát thanh và phát tín hiệu truyền thanh qua ăng ten. - Máy thu thanh là thiết bị thu nhận các tín hiệu truyền thanh qua ăng ten và phát ra loa. - Đài phát thanh thường phát nhiều kênh phát thanh khác nhau. Mỗi kênh phát thanh gồm nhiều chương trình phát thanh với nội dung đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi. + Ví dụ: Kênh phát thanh VOV1 (kênh thời sự); kênh VOV2 ( văn hoá – xã hội) 3. Các bước sử dụng máy thu thanh Bước 1: Bật công tắc nguồn. Bước 2: Điều chỉnh âm lượng bằng cách xoay núm điều chỉnh âm lượng (volume) Bước 3: Chọn kênh phát thanh: + Chọn AM hoặc FM bằng nút chọn kênh. + Xoay núm dò kênh Turning tới khi nghe rõ được nội dung chương trình đang phát. Bước 4: Tắt nguồn khi không sử dụng. Bài 5: Sử dụng máy thu hình 1. Tác dụng của máy thu hình - Máy thu hình (còn gọi là ti vi) dùng để xem các chương trình truyền hình. Nội dung các chương trình truyền hình thường là: tin tức, thông tin giải trí và một số chương trình giáo dục. 2. Mối quan hệ giữa đài truyền hình và máy thu hình 3 - Đài truyền hình là nơi sản xuất các chương trình truyền hình, phát tín hiệu truyền hình qua ăng ten hoặc truyền qua cáp truyền hình. - Ti vi là thiết bị thu tín hiệu truyền hình, phát hình ảnh trên màn hình và âm thanh ra loa. - Đài truyền hình phát nhiều kênh truyền hình khác nhau. Mỗi kênh truyền hình gồm nhiều chương trình truyền hình với nội dung đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi. 3. Các bước sử dụng máy thu hình Bước 1: Sử dụng nút ON/OFF để bật ti vi Bước 2: Sử dụng nút điều chỉnh âm lượng để tăng/giảm âm lượng. Bước 3: Điều chỉnh kênh + Cách 1: Sử dụng các phím số. + Cách 2: Sử dụng nút P. Bước 4: Tắt ti vi khi không sử dụng. Bài 6: An toàn với môi trường công nghệ trong gia đình 1.Nhận biết một số tình huống không an toàn - Tắm vòi hoa sen khi bình nóng lạnh đang bật: có thể bị điện giật. - Bật lửa gần bình ga, nếu ga bị rò rỉ có thể gây cháy nổ nguy hiểm - Nhặt mảnh thuỷ tinh (sành sứ) từ bình hoa (cốc) bị vỡ mà không đeo găng tay có thể bị các mảnh vỡ đâm vào tay dẫn đến bị thương. - Đưa tay chạm vào ấm nước đang sôi bị bỏng. - Chọc đồ vật sắc nhọn vào ổ cắm điện có thể bị điện giật. - Nghịch dao, kéo có thể bị đứt tay. Ghi nhớ: Nếu sử dụng sản phẩm công nghệ không đúng cách có thể gây hại cho sản phẩm và ảnh hưởng đến sức khoẻ, tính mạng của con người. 2. An toàn khi sử dụng một số sản phẩm công nghệ Sử dụng các sản phẩm công nghệ trong gia đình cần đảm bảo an toàn, tiết kiệm năng lượng. - Không nên cắm nhiều đồ dùng điện cùng một lúc vào ổ cắm. - Không dùng điện thoại di động trong điều kiện thiếu ánh sáng quá lâu. - Đóng tủ lạnh ngay sau khi lấy đồ. - Nên chỉnh mức nhiệt độ điều hoà từ 26 độ C đến 28 độ C. - Không nên ngồi gần và xem ti vi quá lâu. - Điều chỉnh âm thanh vừa đủ khi nghe đài. 3. Xử lí tình huống khi có sự cố không an toàn. 4 Tình huống Cách xử lí Bỏng - Rửa vết bỏng bằng nước nguội sạch. - Lấy bông, băng gạc để băng vết bỏng. Cháy/ khói - Khi có khói, lấy khăn che miệng, mũi và cúi khom người di chuyển ra khỏi phòng. - Gọi điện đến số điện thoại 114 (cứu hoả) Điện giật - Ngắt các nguồn điện. Cắt/ đâm (vật sắc nhọn) - Lấy bông, băng gạc để băng bó vết chảy máu. Khi có tình huống không an toàn xảy ra, cần báo cho người lớn biết hoặc gọi điện đến các số điện thoại khẩn cấp. 114: cứu hoả 115: cấp cứu Bài 7: Dụng cụ và vật liệu làm thủ công 1. Dụng cụ và vật liệu làm thủ công - Vật liệu: + Giấy màu + keo (hồ dán) + giấy bìa + Băng dính + Chỉ (dây buộc) - Dụng cụ: + Kéo + Bút màu + Bút chì + Thước kẻ + Compa - Một số cách tạo hình cơ bản với vật liệu thủ công: + Dùng tay tạo hình: xé, nặn, gấp. + Dùng kéo cắt tạo hình: cắt theo đường thẳng, cắt theo đường cong, cắt thành các đoạn khác nhau. + Dùng vật liệu hỗ trợ dán, dính: dán bằng hồ dán giấy, dán bằng keo sữa, dán bằng băng dính. 2. Lựa chọn vật liệu làm thủ công - Vật liệu làm thủ công có nhiều loại. Khi lựa chọn vật liệu làm thủ công, cần chọn loại có tính chất phù hợp, an toàn, không độc hại và tận dụng vật liệu tái chế. 3. Sử dụng dụng cụ làm thủ công - Lưu ý: + Chọn Compa có đầu kim không quá sắc nhọn. + Khi sử dụng com pa cần tập trung và cẩn thận. Cất gọn com pa sau khi sử dụng. + Bôi hồ dán vừa đủ lên bề mặt dán. Nên đậy nắp lọ hồ dán khi không dùng nữa để tránh làm hồ bị hỏng hoặc bị đổ ra ngoài (nếu là hồ nước). + Chọn dụng cụ vừa với tay cầm, hạn chế đầu sắc nhọn. + Tập trung khi sử dụng dụng cụ, không đùa nghịch để tránh bị thương. + Cất dụng cụ vào hộp hoặc bao đựng và để ở nơi an toàn khi không sử dụng. Bài 8: Làm đồ dùng học tập 1. Tìm hiểu về đồ dùng học tập 5 - Đồ dùng học tập rất đa dạng, phong phú, có những tác dụng khác nhau. Em cần chú ý bảo quản và sắp xếp đồ dùng học tập gọn gàng. - Ví dụ: bút chì, thước kẻ, tẩy, hộp bút, balo (cặp sách), ống đựng bút, thẻ đánh dấu trang sách 2. Làm thước kẻ a. Tìm hiểu sản phẩm mẫu Yêu cầu sản phẩm: thẳng, đúng kích thước, chắc chắn, vạch chia số đều nhau. b. Vật liệu và dụng cụ - Vật liệu: giấy màu, giấy bìa, hồ dán. - Dụng cụ: bút chì, thước kẻ, kéo, bút màu. c. Các bước làm thước kẻ: 4 bước - Bước 1: Tạo hình của thước Vẽ và cắt một hình chữ nhật có chiều dài 17cm, chiều rộng 4cm ở mặt sau tờ giấy thủ công màu hồng. - Bước 2: Tạo khung thước Dán hình chữ nhật vừa cắt lên tờ giấy bìa và cắt tờ giấy bìa theo đường viền của hình chữ nhật. - Bước 3: Chia vạch trên thước Dùng bút màu và thước kẻ vẽ 16 vạch cách đều nhau 1cm. Đánh số từ 0 đến 15 ở dưới mỗi vạch. - Bước 4: Hoàn thiện sản phẩm Dùng bút màu và thước kẻ vẽ các vạch ngắn xen kẽ ở chính giữa các vạch dài. Lưu ý: Sau khi hoàn thành công việc, cất gọn các dụng cụ và vật liệu. Bài 9: Làm biển báo giao thông 1.Tìm hiểu về biển báo giao thông Biển báo giao thông là những biển báo được dựng ven đường giao thông để cung cấp thông tin đến người tham gia giao thông. + Nhóm biển báo cấm: cấm đi ngược chiều, cấm xe đạp, cẫm người đi bộ + Nhóm biển báo nguy hiểm: Giao nhau với đường sắt có rào chắn, giao nhau với đường ưu tiên, đi chậm + Nhóm biển chỉ dẫn: Nơi đỗ xe dành cho người khuyết tật, bến xe buýt, vị trí người đi bộ sang ngang 3. Làm mô hình biển báo Cấm đi ngược chiều a. Tìm hiểu sản phẩm mẫu 6 Biển báo cấm đi ngược chiều gồm ba bộ phận: + biển báo + Cột biển báo + Đế biển báo - Yêu cầu sản phẩm: đúng kích thước, màu sắc, cân đối và chắc chắn. b. Vật liệu và dụng cụ - Vật liệu: giấy màu, giấy trắng, giấy bìa, hồ dán, đất nặn, que gỗ, băng dính. - Dụng cụ: Kéo, bút chì, thước kẻ, com pa, bút màu. c. Các bước làm biển báo cấm đi ngược chiều: 4 bước - Bước 1: Làm biển báo + Cắt một hình tròn có đường kính 6cm từ giấy thủ công màu đỏ + Cắt một hình chữ nhật có chiều rộng 1cm, chiều dài 4cm từ giấy thủ công màu trắng. + Dán hình chữ nhật vào giữa hình tròn. + Dán hình biển báo vừa làm được lên tờ giấy bìa, cắt tờ giấy bìa theo đường viền của biển báo. - Bước 2: Làm cột biển báo Chọn một que gỗ dài khoảng 15cm và trang trí que gỗ bằng màu trắng và màu đỏ. - Bước 3: Làm đế biển báo Tạo khối tròn bằng đất nặn. Dùng tay ấn nhẹ khối tròn, tạo mặt dưới phẳng để làm đế biển báo. - Bước 4: Hoàn thiện sản phẩm + Dùng băng dính để gắn cột biển báo lên mặt sau của biển báo. + Gắn biển báo vừa làm được lên đế biển báo và kiểm tra độ chắc chắn của biển báo. Bài 10: Làm đồ chơi 1. Thế giới đồ chơi của em - Đồ chơi trẻ em rất đa dạng, phong phú: đồ chơi trí tuệ, đồ chơi vận động, đồ chơi truyền thống và đồ chơi hiện đại - Em hãy thực hiện thông điệp 4Đ để đảm bảo an toàn khi chơi đồ chơi + Đúng lúc + Đúng chỗ + Đúng cách + Đúng thời lượng 2. Làm xe đồ chơi a. Tìm hiểu sản phẩm mẫu - Xe đồ chơi gồm 3 bộ phận chính: thân xe, trục bánh xe, bánh xe. - Yêu cầu sản phẩm: đúng kích thước, chắc chắn, bánh xe chuyển động được, trang trí đẹp. a. Vật liệu và dụng cụ - Vật liệu: tấm pho – mếch; giấy màu; que tre; ống hút giấy. - Dụng cụ: Bút chì, thước kẻ, com pa, kéo, băng dính hai mặt, hộp màu. 7 b. Các bước làm xe đồ chơi: 3 bước - Bước 1: Làm bánh xe và trục bánh xe + Từ 4 tấm pho – mếch hình vuông có cạnh dài 4cm làm ra 4 bánh xe hình tròn. + Trang trí hình tròn bằng cách tô màu. + Dùng com pa tạo lỗ ở giữa bánh xe. + Luồn que tre vào ống hút giấy để tạo thành trục bánh xe. + Lắp trục bánh xe. - Bước 2: Làm thân xe + Dùng tấm pho – mếch hình chữ nhật có chiều dài 15 cm và chiều rộng 10cm để làm thân xe. + Trang trí thân xe. - Bước 3: Hoàn thiện + Dùng băng dính gắn trục bánh xe vào thân xe. + Kiểm tra và điều chỉnh lại sản phẩm (nếu cần).
Tài liệu đính kèm: