Giáo án Tự nhiên xã hội 3 - Tuần 26, Chủ đề 5: Con người và sức khỏe - Bài 17: Cơ quan thần kinh (Tiết 2+3) - Năm học 2023-2024 - Phạm Đình Huân

 Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Ngày soạn: 8/3/2024
TUẦN 26
 TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
 CHỦ ĐỀ 5: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
 Bài 17: CƠ QUAN THẦN KINH (Tiết 2) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
 - Trình bày được chức năng của cơ quan thần kinh, cụ thể là tủy sống.
 - Trình bày được một số việc cần làm và cần tránh để bảo vệ, giữ gìn cơ quan thần 
kinh.
 - Nhận biết được chức năng của cơ quan thần kinh qua phản ứng của cơ thể.
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để hoàn 
thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các 
hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Có ý thức cao để bảo vệ cơ quan thần kinh của mình và nhắc 
nhở mọi người xung quanh mình phải bảo vệ cơ quan thần kinh.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1. Khởi động:
 - GV nêu câu hỏi: 
 +Nêu các bộ phận của cơ quan thần kinh? - HS lắng nghe và trả lời 
 +Não được bảo vệ bởi bộ phận nào?
 +Tủy sống nằm ở đâu? 
 - GV Nhận xét, tuyên dương.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - GV dẫn dắt vào bài mới: Vì sao các em có phản 
 ứng khi sờ vào vật nóng hoặc lạnh? Hôm nay cô 
 cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu qua bài học: Cơ 
 quan thần kinh(tiết 2).
 2. Khám phá:
 Hoạt động 4. Tìm hiểu chức năng của tủy sống. 
 (làm việc nhóm 4)
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
 - GV chia sẻ bức tranh 1 và 2 trang 95 và nêu câu - Cả lớp quan sát tranh và trả lời 
 hỏi. 2 câu hỏi:
 Em phản ứng thế nào nếu:
 + Tay ta chạm vào vật nóng ? +Khi tay ta chạm vào vật nóng 
 lập tức rụt lại. 
 *Phản ứng của cơ thể khi gặp kích thích từ bên 
 ngoài như:
 + Giật mình khi nghe tiếng động mạnh.
 + Chớp mắt khi bụi bay vào mắt.
 + Trời nóng thì ta đỗ mồ hôi.
 + Trời lạnh thì ta nổi da gà.
 + Bộ phận nào của cơ quan thần kinh đã điều khiển +Tủy sống đã điều khiển chúng 
 tay ta rụt lại khi chạm vào vật nóng, giật mình khi ta có những phản ứng trên.
 nghe tiếng động mạnh, chớp mắt khi bụi bay vào 
 mắt, trời nóng thì đỗ mồ hôi. Trời lạnh thì nổi da 
 gà? ?
 +Các hiện tượng trên được gọi là gì? +Hiện tượng trên được gọi là 
 phản xạ. 
 +Nêu 1 vài ví dụ về những phản xạ thường gặp +Hắt hơi khi ngửi hạt tiêu, hắt 
 trong đời sống ? hơi khi bị lạnh, rùng mình khi bị 
 -Làm việc cả lớp. lạnh, ăn chanh chua, ngồi vào vật 
 cộm,...
 - GV nhận xét. - Lớp nhận xét.
 - GV chốt HĐ1 và mời HS đọc lại: - HS lắng nghe và đọc lại.
 Kết luận: Trong cuộc sống, khi gặp một kích thích 
 bất ngờ từ bên ngoài, cơ thể tự động phản ứng lại 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 rất nhanh. Những phản ứng như thế được gọi là 
 phản xạ. Tủy sống là trung ương thần kinh điều 
 khiển phản xạ này. Ví dụ: Nghe tiếng động mạnh 
 bất ngờ ta thường giật mình và quay người về phía 
 phát ra tiếng động; con ruồi bay qua mắt ta nhắm 
 mắt lại; ...
 Hoạt động 5. Tìm hiểu những việc cần tránh và 
 cần làm để không làm tổn thương cơ quan thần 
 kinh về thể chất (làm việc nhóm 2)
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài.
 - GV chia sẻ bức tranh 1, 2, 3 trang 96 và nêu câu - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
 hỏi. - Học sinh chia nhóm 2, đọc yêu 
 cầu bài và tiến hành thảo luận.
 +Chúng ta nên và không nên làm gì để không làm +Nên làm: tập thể dục vừa sức, 
 chấn thương não, tủy sống và các dây thần kinh? đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe 
 máy, mô tô, ,...
 +Không nên: mang vác nặng 
 không phù hợp với lứa tuổi, chơi 
 rượt đuổi nhau, chơi các trò chơi 
 có hoạt động mạnh, , ...
 - GV mời các nhóm khác nhận xét. - Đại diện các nhóm trình bày.
 - GV nhận xét chung, tuyên dương. - Đại diện các nhóm nhận xét.
 -Kết luận: Nhớ giữ gìn an toàn trong các hoạt động - Lắng nghe rút kinh nghiệm.
 vui chơi, học tập tránh làm tổn thương các dây thần -HS nhắc lại kết luận của GV.
 kinh, não và tủy sống.
 3.Luyện tập: 
 -Yêu cầu HS đánh dấu X vào ô phù hợp trong bảng -HS đọc đề bài.
 sau:
 -Chia nhóm 4 thảo luận. -HS thực hiện theo yêu cầu.
 Hoạt động Do tủy sống điều Do não điều khiển Hoạt động Do tủy sống Do não điều 
 khiển điều khiển khiển
 Múa, hát x
 Múa, hát Giật mình khi x
 Giật mình khi nghe tiếng 
 động mạnh
 nghe tiếng động Chớp mắt khi x
 mạnh có vật chạm 
 vào
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Chớp mắt khi có Chơi trò chơi x
 vật chạm vào Chạm vào vật x
 nóng rụt tay 
 Chơi trò chơi lại
 Chạm vào vật Khi đi qua x
 đường thấy 
 nóng rụt tay lại đèn đỏ thì 
 Khi đi qua đường dừng lại.
 thấy đèn đỏ thì Phát biểu ý x
 dừng lại. kiến trong giờ 
 học.
 Phát biểu ý kiến 
 trong giờ học. -HS nhận xét, bổ sung.
 -GV nhận xét. Tuyên dương.
 4. Vận dụng.
 Chơi trò chơi: Chanh-chua-cua-cắp.
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài.
 - GV nêu yêu cầu và cách chơi: - 1 HS đọc yêu cầu bài.
 +Người chơi đứng thành vòng tròn, tay phải cụm 
 lại đặt vào lòng bàn tay của người bên cạnh.
 +Quản trò hô: “Chanh”, mọi người hô: “chua”. Lúc 
 này tay trái và tay phải vẫn để nguyên, nếu tay ai 
 nắm vào hoặc rút ra sẽ bị thua.
 +Quản trò hô: “cua”, mọi người đáp lại: “cắp”, tay 
 trái nắm tay phải của người bên cạnh. 
 - Học sinh chia nhóm chơi.
 - Các nhóm nhận xét.
 -Nhận xét tiết học.
 -----------------------------------------------------------------------
 TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
 CHỦ ĐỀ 5: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
 Bài 17: CƠ QUAN THẦN KINH (Tiết 3) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
 - Biết các hoạt động có lợi cho cơ quan thần kinh trong đời sống hằng ngày.
 - Trình bày được một số việc cần làm và cần tránh để bảo vệ, giữ gìn cơ quan thần 
kinh để bảo vệ sức khỏe tinh thần
 - Nêu được một số ví dụ các mối quan hệ có ảnh hưởng đến tinh thần.
 - Xây dựng và thực hiện được thời gian biểu phù hợp để có thói quen học tập, vui 
chơi, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ và ngủ đủ giấc.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để hoàn 
thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các 
hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Có ý thức cao để bảo vệ cơ quan thần kinh của mình và nhắc 
nhở mọi người xung quanh mình phải bảo vệ cơ quan thần kinh.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1. Khởi động:
 - GV nêu câu hỏi: 
 +Nêu những việc nên và không nên làm để giữ gìn - HS lắng nghe và trả lời 
 và bảo vệ cơ quan thần kinh?
 +Nêu chức năng của tủy sống?
 +Các phản ứng giật mình, ứa nước miếng, đỗ mồ 
 hôi, nổi da gà,... Do cơ quan nào của cơ thể điều 
 khiển? 
 +Các phản ứng đó gọi là gì?
 - GV Nhận xét, tuyên dương.
 - GV dẫn dắt vào bài mới: Vì sao các em có phản 
 ứng khi sờ vào vật nóng hoặc lạnh? Hôm nay cô 
 cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu qua bài học: Cơ 
 quan thần kinh(tiết 2).
 2. Khám phá:
 Hoạt động 6. Tìm hiểu những việc cần tránh và 
 cần làm để không làm tổn thương cơ quan thần 
 kinh về tinh thần (làm việc nhóm 2)
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - GV gợi ý một số ví dụ về mối quan hệ với gia - Học sinh chia nhóm 2, đọc yêu 
 đình hoặc bạn bè có ảnh hưởng tốt hoặc xấu đến cầu bài và tiến hành thảo luận.
 trạng thái cảm xúc hoặc sức khỏe tinh thần của mỗi 
 người: bất hòa, cãi nhau, hạnh phúc, vui vẻ
 +Theo em trạng thái cảm xúc nào dưới đây có lợi +Vui vẻ: có lợi đối với cơ quan 
 hoặc có hại đối với cơ quan thần kinh? thần kinh.
 Vui vẻ, sợ hãi, bực tức, lo lắng +Sợ hãi, bực tức, lo lắng: có hại 
 đối với cơ quan thần kinh.
 -GV: 
 +Cảm xúc như sợ hãi, lo lắng, bực tức, căng thẳng - Lắng nghe rút kinh nghiệm.
 kéo dài gây mất ngủ, mất tập trung trong giờ học, -HS nhắc lại kết luận của GV.
 suy giảm trí nhớ.
 +Những người sống vui vẻ, lạc quan giúp cơ thể 
 khỏe mạnh, tăng cường khả năng chống được bệnh 
 tật, tăng cường trí nhớ, tập trung học tập,...
 +Theo các nhà khoa học: Khi cười, các tín hiệu về 
 phản xạ cười sẽ truyền đến não khiến ta cảm thấy 
 vui vẻ. Những cảm xúc tích cực trên khuôn mặt khi 
 cười cũng giúp những người xung quanh ta cảm 
 thấy thoải mái, dễ chịu.
 -GV chuyển ý: Tuy nhiên trong cuộc sống lúc nào -HS lắng nghe và tiếp thu.
 cũng thuận lợi, ai cũng có những khó khăn phải 
 giải quyết. Vậy khi gặp chuyện buồn hoặc lo lắng 
 chúng ta có cách ứng xử như thế nào? Các em tìm 
 hiểu ở hoạt động tiếp theo.
 -Yêu cầu HS quan sát tranh 1,2,3,4 trang 97 SGK -HS quan sát và đọc yêu cầu đề 
 và thảo luận các câu hỏi sau: bài.
 +Em hãy nhận xét cách cư xử khi buồn hoặc lo lắng -Chia nhóm thảo luận
 của mỗi bạn trong hình dưới đây.
 +Nếu gặp chuyện buồn, em xử lí như thế nào? Vì 
 sao?
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 -Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận. -Đại diện nhóm trình bày kết quả 
 thảo luận.
 +Hình 1: Bạn trong tranh đang 
 buồn nhưng ngồi chịu đựng một 
 mình. Nếu gặp chuyện buồn như 
 bạn em sẽ chia sẻ với người thân 
 hoặc người đáng tin cậy để được 
 họ giúp đỡ.
 +Hình 2: Một bạn nữ đang gặp 
 chuyện buồn và đang chia sẻ với 
 bạn của mình. Nếu gặp chuyện 
 buồn em cũng sẽ tâm sự, chia sẻ 
 với bạn bè hoặc người thân để 
 tìm sự giúp đỡ từ họ.
 +Một bạn nam đang gặp chuyện 
 buồn và chia sẻ với thầy giáo. 
 Nếu em gặp chuyện buồn em 
 cũng sẽ làm giống bạn giúp cho 
 cơ quan thần kinh thoải mái hơn.
 +Hình 4: Bạn nữ trong tranh gặp 
 chuyện buồn nhưng vẫn giữ bình 
 tĩnh để tìm cách giải quyết, nghĩ 
 đến những điều tốt đẹp để cơ 
 quan thần kinh bớt căng thẳng.
 -HS nhận xét, bổ sung.
 -HS lắng nghe và nhắc lại.
 -GV nhận xét. Tuyên dương.
 -GV kết luận: Những cảm xúc vui buồn, lo lắng, 
 căng thẳng đều ảnh hưởng đến cơ quan thần kinh. 
 Để bảo vệ cơ quan thần kinh, duy trì được sức khỏe 
 tinh thần, chúng ta cần tập thói quen suy nghĩ và 
 hành động tích cực như tự tin, yêu thương, đoàn 
 kết,...Khi gặp điều gì lo lắng, buồn phiền, chúng ta 
 có thể sẻ chia với những người tin cậy để được giúp 
 đỡ.
 3. Luyện tập.
 - Mục tiêu:
 + Nêu được một số hoạt động có lợi cho cơ quan thần kinh trong đời sống hằng ngày.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - Cách tiến hành:
 Hoạt động 7: Xác định hoạt động có lợi đối với 
 cơ quan thần kinh
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 HS đọc yêu cầu bài.
 - Yêu cầu HS quan sát hình 1,2,3,4 trang 98 SGK -HS thực hiện theo yêu cầu của 
 và hãy chia sẻ về ích lợi của mỗi hoạt động trong GV.
 các hình dưới đây đối với cơ quan thần kinh. 
 -Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận -Đại diện một số cặp trình bày 
 kết quả với cả lớp:
 +Tranh 1: Chơi bóng là hoạt 
 động có lợi đối với cơ quan thần 
 kinh giúp thần kinh thư giãn, bớt 
 căng thẳng, cải thiện chức năng 
 nhận thức của não.
 +Tranh 2: Ngủ là lúc cơ quan 
 thần kinh được nghỉ ngơi.
 +Tranh 3: Vẽ tranh giúp não kích 
 thích, hoạt động tích cực, giúp 
 tăng cường trí nhớ và tư duy sáng 
 tạo.
 +Tranh 4: Xem văn nghệ giúp 
 thư giãn, thần kinh bớt căng 
 thẳng, giải trí.
 -GV nhận xét. Tuyên dương. - Học sinh nhận xét, bổ sung bài 
 học.
 +Yêu cầu HS kể thêm một số hoạt động có lợi đối 
 với cơ quan thần kinh.
 4. Vận dụng:
 Hoạt động 8: Thực hành lập thời gian biểu 
 -Yêu cầu HS đọc thời gian biểu có trong SGK trang -HS thực hiện theo yêu cầu của 
 98. GV.
 Bước 1: Hướng dẫn cả lớp. -HS lắng nghe
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 -GV: Thời gian biểu là một bảng trong đó có các 
 mục thời gian bao gồm các buổi trong ngày và các 
 giờ trong từng buổi. Công việc và hoạt động của cá 
 nhân cần phải làm trong một ngày từ việc ngủ dậy, 
 làm vệ sinh cá nhân, ăn uống, đi học, học bài, vui 
 chơi, làm việc, giúp đỡ gia đình.
 Bước 2: Làm việc cá nhân. -HS thực hành lập thời gian biểu 
 cá nhân hàng ngày của mình.
 Bước 3: Làm việc theo cặp. -HS kể và viết vào thời gian biểu 
 cá nhân theo mẫu SGK.
 - Từng cặp HS trao đổi thời gian 
 biểu của mình với bạn ngồi bên 
 cạnh và góp ý cho nhau để hoàn 
 thiện.
 Bước 4: Làm việc cả lớp. 
 -Gọi một số HS lên giới thiệu thời gian biểu của - 3 em lên giới thiệu.
 mình trước lớp. 
 +H? Tại sao chúng ta phải lập thời gian biểu ? +Lập thời gian biểu để làm việc, 
 học tập và nghỉ ngơi khoa học, 
 đúng giờ giấc.
 +H? Sinh hoạt và học tập theo thời gian biểu có lợi +Sinh hoạt và học tập theo thời 
 gì ? gian biểu có lợi giúp chúng ta 
 sinh hoạt và làm việc một cách 
 khoa học. Vừa bảo vệ được cơ 
 quan thần kinh vừa giúp nâng 
 cao hiệu quả công việc học tập.
 -GV: Thời gian biểu giúp chúng ta sắp xếp thời -HS lắng nghe và nhắc lại.
 gian học tập và nghỉ ngơi hợp lí. Các em cần thực 
 hiện đúng theo thời gian biểu đã lập, phải biết tận 
 dụng thời gian học tập sao cho tốt nhất. Học tập, 
 nghỉ ngơi hợp lí giúp bảo vệ tốt cơ quan thần kinh.
 -Nhận xét, củng cố bài học.
 -----------------------------------------------------------------------
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân