Giáo án Tự nhiên xã hội 3 - Tuần 17, Chủ đề 4: Thực vật và động vật - Bài 12: Các bộ phận của thực vật và chức năng của chúng (Tiết 2+3) - Năm học 2023-2024 - Phạm Đình Huân

 Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 Ngày soạn: 23/12/2023
TUẦN 17
 Tự nhiên và xã hội
 CHỦ ĐỀ 4: THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
 Bài 12: CÁC BỘ PHẬN CỦA THỰC VẬT VÀ 
 CHỨC NĂNG CỦA CHÚNG (T2) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
 - Sử dụng được sơ đồ có sẵn để chỉ vị trí và nói được tên một số bộ phận của thực 
vật.
 - Trình bày dược chức năng của các bộ phận cơ thể thực vật.
 - So sánh được ( hình dạng, kích thước, màu sắc) rễ, thân, lá, hoa, quả của các thực 
vật khác nhau.
 - Biết cách phân loại thực vật dựa vào một số tiêu chí như đặc điểm của thân ( cấu 
tạo thân, cách mọc của thân); đặc điểm của rễ ( rễ cọc, rễ chùm,...).
 - Tìm ra được điểm chung về đặc điểm của thân (cấu tạo thân, cách mọc của thân); 
đặc điểm của rễ (rễ cọc, rễ chùm,...) để phân loại chúng.
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để hoàn 
thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các 
hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Bày tỏ được tình cảm, sự gắn bó của bản thân với họ hàng nội 
ngoại.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phụ vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1. Khởi động:
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - GV hỏi HS một số câu hỏi đã học ở tiết trước để - HS lắng nghe câu hỏi trả lời.
 khởi động bài học. 
 + Nêu tên hai loại rễ cây chính? + Rễ cây có hai loại chính: Rễ 
 cọc và rễ chùm.
 + Rê cây có chức năng gì? + Rễ cây hút nước và muối 
 khoáng trong đất để nuôi cây. Rễ 
 cây đâm sâu xuống đát giúp cây 
 bám chặt vào đất.
 - GV nhận xét, tuyên dương, khen thưởng cho - Lắng nghe nhận xét, rút kinh 
 những học sinh trả lời đúng. nghiệm.
 - GV dẫn dắt vào bài mới - HS lắng nghe.
 2. Khám phá:
 Hoạt động 5. Tìm hiểu về đặc điểm của thân cây.
 (Làm việc nhóm 2)
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 2-3 em nêu yêu cầu của bài.
 - Yêu cầu HS quan sát các bức tranh: 1- 8 trong - Lớp quan sát các hình.
 SGK trang 64.
 - GV hướng dẫn HS cách quan sát: Chỉ và nói cho - HS chỉ và nói cho nhau nghe 
 nhau nghe:
 + Tên các loài cây? + Tên các cây có trong các hình:
 1. Cây phượng vĩ.
 2. Cây tía tô.
 3. Cây bí ngô
 4. Cây mướp.
 5. Cây dưa hấu.
 6. Cây bằng lăng.
 7. Cây bí đao.
 8. Cây hướng dương.
 + Cây nào có thân gỗ, cây nào có thân thảo? + Cây thân gỗ: cây phượng vi, 
 cây bàng. Cây thân thảo: Cây tía 
 tô, cây bí ngô, cây mướp, cây 
 dưa hấu, cây bí đao, cây hướng 
 dương.
 + Cây nào có thân mọc đứng, cây nào có thân leo - HS nêu.
 hoặc thân bò?
 + Nhận xét và so sánh về thân của cây trong các + So sánh thân gỗ, thân thảo:
 hình vừa quan sát? . Thân gỗ: Thân cứng, thường 
 cao to.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 . Thân thảo: Thân mềm, yếu, 
 thường nhỏ.
 + So sánh thân đứng, thân bò, 
 thân leo:
 . Thân đứng: Thân thẳng, mọc 
 vươn thẳng lên cao.
 . Thân leo: Thân mềm, yếu, phải 
 bám vào vật khác hay cây khác 
 để leo lên.
 . Thân bò: Thân mềm, yếu, không 
 vươn được lên cao được mà mọc 
 bò lan trên đất.
 + Bộ phận nào của cây giúp nâng đỡ lá, hoa, quả? + Thân cây giúp nâng đỡ lá, hoa, 
 quả.
 - GV gọi một số nhóm trình bày trước lớp. - Các nhóm trình bày.
 - Nhận xét, tuyên dương. - HS nhận xét ý kiến của nhóm 
 bạn.
 - GV chốt: Thân cây rất đa dạng, thường mọc - Lớp lắng nghe.
 đứng, một số cây thân leo, thân bò. Có loại cây 
 thân gỗ, có loại cây thân thảo.
 3. Luyện tập.
 Hoạt động 6. Phân loại một số cây dựa vào đặc 
 điểm của thân cây. (Làm việc chung cả lớp)
 - GV nêu yêu cầu hoạt động. - HS lắng nghe.
 - GV hỏi và gọi một số HS trả lời:
 + Kể tên một số cây khác có thân gỗ hoặc thân thảo 
 mà em biết?
 + Chúng có thân đứng, thân leo hay thân bò?
 + Hoàn thành bài tập theo gợi ý sau:
 - Gv gọi HS nêu kết quả bài tập theo gơi ý. - Một số HS trình bày kết quả 
 làm việc trước lớp.
 - GV hoàn thiện các câu trả lời của HS. - HS khác nhận xét, bổ sung.
 Hoạt động 7. Tìm hiểu về chức năng của thân 
 cây. (Làm việc nhóm 4)
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 Học sinh đọc yêu cầu bài 
 - GV mời học sinh thực hành làm thí nghiệm nhóm - Học sinh chia nhóm 4, đọc yêu 
 4theo hướng dẫn: GV chuẩn bị săn cho các nhóm cầu bài và tiến hành thí nghiệm 
 3 bông hoa và 3 lọ nước khác nhau. theo hướng dẫn.
 - GV hướng dẫn các nhóm làm thí nghiệm: Từ 3 - Các nhóm làm thí nghiệm, quan 
 bông hoa và 3 lọ nước GV phát. Chúng ta cắm hoa sát và TLCH.
 trắng vào lọ nước pha màu thực phẩm xanh và đỏ 
 hoặc tím. Quan sát và nêu hiện tượng sảy ra và 
 TLCH:
 + Em hay cho biết màu sắc các bông hoa thay đổi 
 như thế nào?
 + Qua thí nghiệm, hãy cho biết thân cây có những 
 chức năng gì?
 - Mời các nhóm trình bày. - Các nhóm lên trình bày kết quả 
 của nhóm trước lớp.
 - GV cho HS quan sát kết quả thí nghiệm đã làm - HS quan sát, so sánh.
 trước 1 ngày để so sánh với kết quả của HS.
 - GV giải thích: Thân cây đã vận chuyển nước màu 
 đến các cánh hoa nên cánh hoa chuyển màu giống 
 màu thực phẩm. Như vậy thân cây đa vận chuyển 
 nước và các chất từ dưới lên.
 - Yêu cầu HS đọc mục em có biết. - 2-3 em đọc.
 - GV hỏi: - HS trả lơi:
 + Ngoài chức năng vận chuyển nước, chất khoáng + Thân cây còn vận chuyển chất 
 từ dưới lên (từ dễ lên các bộ phận khác của cây). dinh dưỡng theo chiều từ trên 
 Thân cây còn vận chuyển các chất dinh dưỡng theo xuống dưới ( từ lá đến tất cả các 
 chều nào nữa? bộ phận của cây)
 - Nhận xét, tuyên dương HS trả lời đúng. - HS lắng nghe.
 Hoạt động 8. Tìm hiểu vì sao cắm hoa vào nước, 
 hoa sẽ tươi lâu. (Làm việc cả lớp)
 - GV hỏi cả lớp, sau khi tìm hiểu về chức năng của - HS trả lời:
 thân cây, hãy giải thích:
 + Vì sao cắm hoa vào nước giúp hoa tươi lâu? + Hoa nếu để lâu ngoài không 
 khí sẽ mất nước và héo. Khi cắm 
 hoa vào nước, thân cây sẽ dẫn 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 nước lên toàn bộ phần trên như 
 các lá, hoa làm cho hoa tươi.
 - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
 - Gv lắng nghe, hoàn thiện câu trả lời cho HS. - 3-4 em đọc: Thân cây thường 
 - Yêu cầu HS đọc phần nội dung trong mục kiến mọc đứng, một số cây có thân 
 thức cốt lõi. leo, thân bò. Có loại thân gỗ, có 
 loại thân cây thảo. Thân cây vận 
 chuyển các chất từ rê lên lá và từ 
 lá đến các bộ phận khác để nuôi 
 cây. Ngoài ra, thân cây còn giúp 
 nâng đơ tán lá, hoa, quả.
 4. Vận dụng.
 - GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh-Ai đúng”: Gv - HS lắng nghe luật chơi.
 chuẩn bị 2 giỏ đồ đựng hình ảnh các loài cây. Chi - Học sinh tham gia chơi: “Ai 
 lớp thành 2 nhóm lớn thi ghép hình ảnh các loài nhanh-Ai đúng”:
 cây đúng với kiểu thân của chúng, Nhóm nào 
 nhanh sẽ giành thắng cuộc.
 - GV đánh giá, nhận xét trò chơi. - Lớp lắng nghe.
 - Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
 ---------------------------------------------------------------------
 Tự nhiên và xã hội
 CHỦ ĐỀ 4: THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
 Bài 12: CÁC BỘ PHẬN CỦA THỰC VẬT VÀ 
 CHỨC NĂNG CỦA CHÚNG (T3) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Năng lực đặc thù: Sau khi học, học sinh sẽ:
 - Sử dụng được sơ đồ có sẵn để chỉ vị trí và nói được tên một số bộ phận của thực 
vật.
 - Trình bày dược chức năng của các bộ phận cơ thể thực vật.
 - So sánh được ( hình dạng, kích thước, màu sắc) rễ, thân, lá, hoa, quả của các thực 
vật khác nhau.
 - Biết cách phân loại thực vật dựa vào một số tiêu chí như đặc điểm của thân ( cấu 
tạo thân, cách mọc của thân); đặc điểm của rễ ( rễ cọc, rễ chùm,...).
 - Tìm ra được điểm chung về đặc điểm của thân (cấu tạo thân, cách mọc của thân); 
đặc điểm của rễ (rễ cọc, rễ chùm,...) để phân loại chúng.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu bài để hoàn 
thành tốt nội dung tiết học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các 
hoạt động học tập, trò chơi, vận dụng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong 
hoạt động nhóm. Có khả năng trình bày, thuyết trình trong các hoạt động học tập.
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất nhân ái: Bày tỏ được tình cảm, sự gắn bó của bản thân với họ hàng nội 
ngoại.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập, luôn tự giác tìm hiểu bài.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
 - SGK và các thiết bị, học liệu phụ vụ cho tiết dạy.
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1. Khởi động:
 - GV hỏi HS một số câu hỏi đã học ở tiết trước để - HS lắng nghe câu hỏi trả lời.
 khởi động bài học. 
 + Nêu tên ba cây có thân khác nhau. Thân của + Cây phượng vĩ – thân đứng; 
 chúng thuộc loại thân nào? cấy mướp – thân leo; cây dưa 
 hấu – thân bò.
 + Thân cây có chức năng gì? + Vận chuyển nước và chất 
 khoáng từ rễ lên các bộ phận 
 khác của cây. Vận chuyển chất 
 dinh dưỡng từ lá đi khắp các bộ 
 phận của cây.
 - GV nhận xét, tuyên dương, khen thưởng cho - Lắng nghe nhận xét, rút kinh 
 những học sinh trả lời đúng. nghiệm.
 - GV dẫn dắt vào bài mới - HS lắng nghe.
 2. Khám phá:
 Hoạt động 9. Tìm hiểu về đặc điểm bên ngoài 
 của lá cây.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - Một số học sinh trình bày: Lá 
 trầu không gồm có gân lá, cuống 
 lá và phiến lá.
 - GV yêu cầu HS quan sát tranh: Chỉ và nói tên các - Lớp thảo luận nhóm 2, đưa ra 
 bộ phận của lá trầu không? kết quả trình bày.
 - Yêu cầu HS tiếp tục quan sát các hình 2-4/SGK-
 67 và nêu nhận xét và so sánh về hình dạng, độ lớn 
 màu sắc của các lá cây. (làm việc nhóm 2)
 - Đại diện một số nhóm trình 
 bày. Các nhóm khác nhận xét, bổ 
 sung.
 - Gọi đại diện các nhóm trình bày Hình Tên Hình Kích Màu 
 lá cây dạng thước sắc
 1 Lá Lá hình Trung Xanh
 trầu tim bình
 không
 2 Lá Lá xẻ Trung Xanh
 sắn nhiều bình
 thùy
 3 Lá Lá kép Trung Xanh
 khế gồm bình
 nhiều lá 
 nhỏ
 4 Lá Lá tròn To Xanh
 sen
 5 Lá tía Lá hơi Nhỏ Màu 
 tô hình tim tía
 6 Lá Lá dài, To Xanh
 chuối to bản
 - HS nhận xét ý kiến các nhóm.
 - Lớp lắng nghe.
 - Nhân xét, rút kinh nghiệm.
 - GV chốt: Lá cây thường có màu xanh lục. Mỗi 
 chiếc lá thường có cuống lá, phiến lá; trên lá có - HS đọc: Màu xanh lục của lá 
 cây do chất diệp lục trong lá tạo 
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 gân lá. Lá cây có hình dạng và kích thước khác nên. Chất diệp lục giúp cây 
 nhau. quang hợp.
 - Yêu cầu HS đọc mục em có biết – SGK-67
 - Các nhóm trưng bày sản phẩm.
 Hoạt động 10. Tìm hiểu về đặc điểm bên ngoài - Đại diện các nhóm lên trình 
 của lá cây nơi em sống (Làm việc nhóm 4) bày.
 - GV yêu cầu các nhóm đặt sản phẩm đã chuẩn bị 
 trước về bộ sưa tập các lá cây. - các nhóm lắng nghe, rút kinh 
 - Yêu cầu đại diện các nhóm lên trình bày sự giống nghiệm.
 nhau, khác nhau về hình dạng, kích thước, màu sắc 
 của một số lá cây sưa tầm được trước lớp.
 - Gv nhận xét, tuyên rương, rút kinh nghiệm cho 
 các nhóm.
 3. Luyện tập.
 Hoạt động 11. Tìm hiểu về chức năng của lá cây.
 (Làm việc nhóm 2)
 - GV mời HS đọc yêu cầu đề bài. - 1 HS nêu yêu cầu đề bài. 
 - Yêu cầu HS quan sát tranh:
 - GV mời học sinh thảo luận nhóm 2, cùng trao đổi, - HS thảo luận nhóm 2, cùng trao 
 và TLCH: đổi và TLCH.
 + Chỉ và nói quá trình quang hợp và hô hấp của + Quá trình hô hấp của cây diễn 
 cây? ra suốt ngày đêm. Quá trình uang 
 hợp của cây diễn ra dưới ánh 
 sáng mặt trời.
 + Nêu chức năng chính của lá cây? + Lá cây có chức năng qung hợp 
 dưới ánh sáng mặt trời để tổng 
 hợp chất dinh dưỡng, trao đổi khí 
 với môi trường và thoát hơi 
 nước.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - Mời các nhóm trình bày. - Các nhóm trình bày.
 - GV mời các HS khác nhận xét.
 - GV giải thích: Lá cây trong quá trình quang hợp - Lớp lắng nghe.
 đã sử dụng ánh sáng mặt trời, khí các-bô-níc trong 
 không khí và nước để tạo ra chất dinh dưỡng cho 
 cây và khí ô-xi. La cây còn có chức năng thoát hơi 
 nước, khi lá cây thoát hơi nước đa tạo ra một lực 
 hút giúp rễ cây hút được nhiều nước. Thoát hơi 
 nước còn giúp giam nhiệt độ của lá cây...
 - GV nhận xét chung, tuyên dương. - HS lắng nghe.
 Hoạt động 12. Tìm hiểu vì sao nên trồng nhiều 
 cây. (Làm việc cả lớp)
 - GV nêu câu hỏi chung cho cả lớp: Sau khi tìm 
 hiểu về chức năng của lá cây, hãy giải thích:
 + Vì sao chúng ta nên trồng nhiều cây xanh? + Trồng nhiều cây xanh có lợi 
 ích cho môi trường, vì lá cây kh 
 quang hợp sẽ sử dụng khí các-
 bô-níc và thải khí ô-xi giúp môi 
 trường không khí trong lành, lá 
 cây còn thoát hơi nước làm mát 
 không khí,...
 + Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây - HS nêu theo ý hiểu.
 xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?
 - GV nhận xét, tuyên dương (bổ sung). 
 - GV mời HS đọc mục kiến thức cốt lõi – SGK/68 - 3-5 HS đọc mục kiến thức cốt 
 lõi: Lá cây thường có màu xanh 
 lục. Mỗi chiếc lá thường có 
 cuống lá, phiến lá; trên phiến lá 
 có ngân lá. Lá cây có nhều hình 
 dạng và độ lớn khác nhau. Lá câ 
 có chức năng quang hợp, hô hấp 
 và thoát hơi nước.
 4. Vận dụng.
 - GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh-Ai đúng”: Gv - HS lắng nghe luật chơi.
 chuẩn bị 2 giỏ đồ đựng hình ảnh các loài cây. Chi - Học sinh tham gia chơi: “Ai 
 lớp thành 2 nhóm lớn thi ghép hình ảnh các loài nhanh-Ai đúng”:
 cây đúng với kiểu lá của chúng, Nhóm nào nhanh 
 sẽ giành thắng cuộc.
 - GV đánh giá, nhận xét trò chơi. - Lớp lắng nghe.
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân Trường Tiểu học Hương Điền Giáo án lớp 3
 - Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
 ---------------------------------------------------------------------
 Giáo viên thực hiện: Phạm Đình Huân